W Polsce system punktów karnych jest jednym z najważniejszych narzędzi do kontroli i egzekwowania przepisów ruchu drogowego. Pełni funkcję zarówno ostrzegawczą, jak i dyscyplinującą, mając na celu eliminację niebezpiecznych zachowań na drodze. Jakie są zasady przyznawania punktów karnych i co należy wiedzieć o ich kasacji w 2026 roku?
Jak naliczane są punkty karne?
Punkty karne są przyznawane kierowcom za różne wykroczenia drogowe zgodnie z obowiązującym taryfikatorem. Liczba punktów przyznawanych za dane wykroczenie zależy od jego wagi. Na przykład, przekroczenie prędkości o ponad 70 km/h może skutkować nawet 15 punktami karnymi, podobnie jak kierowanie pojazdem pod wpływem alkoholu. Za korzystanie z telefonu komórkowego podczas jazdy można otrzymać 12 punktów. Maksymalna liczba punktów, jaką można otrzymać za jedno wykroczenie, wynosi 15, co oznacza, że dwa poważne wykroczenia mogą prowadzić do utraty prawa jazdy.
Oto kilka przykładów wykroczeń i odpowiadających im punktów karnych:
- Przekroczenie prędkości o 51-60 km/h – 13 punktów
- Nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu – 15 punktów
- Wyprzedzanie na przejściu dla pieszych – 15 punktów
- Kierowanie pojazdem pod wpływem alkoholu – 15 punktów
Taryfikator punktów karnych
Nowy taryfikator punktów karnych, wprowadzony w 2022 roku, pozostaje w mocy i jest stosowany do oceny naruszeń przepisów ruchu drogowego. Warto zwrócić uwagę, że w przypadku recydywy, czyli popełnienia tego samego wykroczenia w ciągu dwóch lat, mandat jest podwajany. Na przykład, za przekroczenie prędkości o ponad 70 km/h kierowca zapłaci 2500 zł, a przy recydywie – 5000 zł.
Kiedy punkty karne się kasują?
Od 17 września 2023 roku zasady kasowania punktów karnych uległy zmianie. Punkty są usuwane po upływie 12 miesięcy od momentu zapłacenia mandatu, a nie od daty popełnienia wykroczenia. Jest to powrót do wcześniejszych przepisów, które skracają czas obowiązywania punktów w porównaniu do okresu dwóch lat, który obowiązywał wcześniej.
Kasowanie punktów karnych a rozłożenie mandatu na raty
Rozłożenie mandatu na raty może wydłużyć czas, przez który punkty pozostają na koncie kierowcy. Punkty są kasowane dopiero po uregulowaniu ostatniej raty mandatu. Oznacza to, że kierowcy spłacający mandat przez dłuższy czas pozostają w systemie punktowym dłużej, co może być niekorzystne, zwłaszcza dla osób o ograniczonych zasobach finansowych.
Jak można zmniejszyć liczbę punktów karnych?
Dla kierowców, którzy chcą zredukować liczbę punktów karnych, dostępne są kursy reedukacyjne organizowane przez Wojewódzkie Ośrodki Ruchu Drogowego (WORD). Kurs ten pozwala na zmniejszenie liczby punktów o 6 raz na pół roku. Nowe przepisy przywróciły te kursy, które wcześniej zostały zawieszone, i wydłużyły czas trwania szkolenia z 6 do 8 godzin.
Warunki uczestnictwa w kursach reedukacyjnych
Aby móc skorzystać z kursu redukującego punkty karne, kierowca musi spełniać określone warunki:
- Musi posiadać prawo jazdy od co najmniej roku.
- Nie może mieć na koncie więcej niż 24 punkty karne.
- Kurs można odbyć raz na pół roku.
- Koszt kursu waha się od 900 do 1000 zł, w zależności od ośrodka.
Co dzieje się po przekroczeniu limitu punktów karnych?
Kierowcy, którzy przekroczą dozwolony limit punktów karnych, tracą prawo jazdy. Dla kierowców z prawem jazdy krócej niż rok limit wynosi 20 punktów, a dla tych z większym doświadczeniem – 24 punkty. Przekroczenie tego limitu skutkuje koniecznością ponownego zdania egzaminu teoretycznego i praktycznego oraz przejściem badań psychologicznych. W przypadku młodych kierowców, którzy przekroczą limit 20 punktów, konieczne jest ponowne odbycie pełnego kursu na prawo jazdy.
Jak sprawdzić liczbę punktów karnych?
Sprawdzenie liczby punktów karnych możliwe jest na dwa sposoby. Tradycyjnie można udać się na najbliższy komisariat policji z dokumentem tożsamości. Jednak zdecydowanie szybszym i wygodniejszym sposobem jest skorzystanie z aplikacji mObywatel lub systemu CEPiK online. Wystarczy zalogować się na swój Profil Zaufany, aby natychmiast uzyskać dostęp do informacji o liczbie punktów.
Wpływ punktów karnych na ubezpieczenie i leasing
Punkty karne mogą mieć wpływ na składki ubezpieczeniowe i warunki leasingu. Ubezpieczyciele często biorą pod uwagę historię wykroczeń kierowcy, co może prowadzić do wyższych składek OC i AC. W skrajnych przypadkach, regularne łamanie przepisów może skutkować odmową zawarcia polisy ubezpieczeniowej.
Przestrzeganie przepisów drogowych jest najlepszym sposobem na uniknięcie punktów karnych i związanych z nimi konsekwencji.
Co warto zapamietać?:
- Maksymalna liczba punktów karnych za jedno wykroczenie: 15 punktów, co może prowadzić do utraty prawa jazdy przy dwóch poważnych wykroczeniach.
- Nowe zasady kasacji punktów: Punkty są usuwane po 12 miesiącach od zapłacenia mandatu, a nie od daty wykroczenia.
- Kursy reedukacyjne: Pozwalają na zmniejszenie liczby punktów o 6 raz na pół roku, kosztują od 900 do 1000 zł.
- Limity punktów karnych: 20 punktów dla kierowców z prawem jazdy krócej niż rok, 24 punkty dla doświadczonych; przekroczenie skutkuje koniecznością zdania egzaminu.
- Sprawdzanie punktów karnych: Możliwe przez komisariat policji lub aplikację mObywatel z dostępem przez Profil Zaufany.
